(Ποιος;) Ποδηλατόδρομος Ναυπάκτου

Τυπικά, ο ποδηλατόδρομος της Ναυπάκτου δεν έχει τεθεί σε λειτουργία. Δηλαδή ο Δήμος Ναυπάκτου δεν έχει παραλάβει το έργο απ’ τον εργολάβο, δεν έχει κάνει εγκαίνια, δεν έχει θριαμβολογήσει με δελτία τύπου και ανακοινώσεις για το πως αυτό το έργο… άλλαξε την εικόνα της πόλης κλπ. Όμως το τυπικό του θέματος μικρή σημασία έχει. Ο ποδηλατόδρομος, με τα στραβά του και τα ανάποδά του, τουλάχιστον στο μεγαλύτερο μέρος του είναι έτοιμος, ενώ και οι πινακίδες που τον επισημαίνουν έχουν αποκαλυφθεί εδώ και καιρό.

Λογικό είναι λοιπόν ένας σκεπτόμενος άνθρωπος (επισκέπτης ή και ντόπιος) να μην ενδιαφέρεται για το τυπικό αλλά για το ουσιαστικό της υπόθεσης και πως αυτή η μεταβατική περίοδος λειτουργεί απαξιωτικά για τη λειτουργία του ποδηλατόδρομου.
Διαβάστε ένα άρθρο που μας έστειλε ο Κωστής Πρασσάς, αεροναυπηγός μηχανικός στο επάγγελμα, με καταγωγή από Αθήνα αλλά με παρουσία στη Ναύπακτο, και θα καταλάβετε τι εννοούμε. Θεωρούμε ότι και μετά την εγκαινίαση του έργου, δεν θα χρειαστεί να αλλάξουμε αράδα απ’ τα γραφώμενά του. Εκτός ίσως απ’ το κομμάτι για τα κίνητρα του Δήμου, τα οποία έχουμε αναδείξει και παλαιότερα και στα οποία θα επανέλθουμε στο μέλλον.

Ορίστε λοιπόν τι γράφει ο κ. Πρασσάς:

“Το κυριότερο, ίσως, πρόβλημα των υποδομών στην Ελλάδα είναι η χρήση τους. Σε περιπτώσεις που έχει γίνει σωστή χρηματοδότηση για κάποια θετική ιδέα, οι υποδομές κατασκευάζονται μεν, αλλά αχρηστεύονται μέσα σε λίγο χρόνο, λόγω κακής διαχείρισης ή έλλειψης αρχικής ολοκληρωμένης μελέτης.

Σε αυτήν ακριβώς την κατηγορία, υπάγονται και οι ποδηλατόδρομοι της Ναυπάκτου, που κατάφεραν να δώσουν έναν πολύχρωμο τόνο στους δρόμους της πόλης, αλλά ταυτόχρονα να αναδείξουν τόσο την αδιαφορία του Δήμου για τη λειτουργία τους, όσο και την έλλειψη στοιχειώδους οδικής παιδείας των κατοίκων.
Το δεύτερο δεν μας απασχολεί επί του παρόντος, δεδομένου ότι είναι ένα πανελλαδικό φαινόμενο, αρκετά σύνθετο για να αναλυθεί σε τοπικό επίπεδο, οπότε ας σταθούμε στο πρώτο. Προσωπικά, μου είναι αδιάφορα τα κίνητρα του Δήμου για την κατασκευή των ποδηλατοδρόμων. Κοινώς, δεν με αφορά αν οι διαδικασίες μελέτης-κατασκευής τους ήταν αδιαφανείς, αν υπήρχαν εργολαβικά συμφέροντα, αν οι διαθέσεις του Δήμου ήταν όντως καλοπροαίρετες, αν οι μελέτες ήταν ελλειπείς, κλπ κλπ. Ας τα αφήσουμε αυτά για τις φήμες και τα καφενεία. Εμένα με αφορά το αποτέλεσμα, δηλαδή η λειτουργία των ποδηλατοδρόμων, και επί της ουσίας, όχι μόνο δεν λειτουργεί κανένας ποδηλατόδρομος, αλλά ταυτόχρονα οι κίνδυνοι για τους ποδηλάτες είναι πιο αυξημένοι από πριν.

Από όσο γνωρίζω, ο λόγος ύπαρξης ενός ποδηλατόδρομου είναι η απερίσκεπτη και ελεύθερη κίνηση ποδηλάτων χωρίς κινδύνους στο οδικό δίκτυο της πόλης. Όταν η κίνηση δεν είναι απερίσκεπτη και ελεύθερη, επειδή πάνω στον ποδηλατόδρομο σταθμεύουν ή κινούνται οχήματα, τότε δεν μιλάμε για ποδηλατόδρομο, αλλά για έναν απλό δρόμο, όπως ήταν και προ έργων. Όταν μάλιστα ένας σηματοδοτημένος ποδηλατόδρομος έχει εμπόδια, τότε ο κίνδυνος είναι μεγαλύτερος από πριν, δεδομένου ότι ο ποδηλάτης μπορεί να αλλάξει απότομα πορεία για να αποφύγει το εμπόδιο και να προκαλέσει ατύχημα. Δεν είναι δύσκολο να συμβεί, ειδικά με παιδιά.

Ο μελετητής του έργου, σε συμφωνία με τον Δήμο, επέλεξαν για κάποιο λόγο να διαχωρίσουν τον δρόμο από τον ποδηλατόδρομο, μόνο χρωματικά και με ανακλαστήρες οδοστρώματος. Προφανώς όμως, επειδή όπως προαναφέρθηκε η οδική παιδεία είναι ανύπαρκτη, φυσικό είναι τόσο η κίτρινη διαγράμμιση όσο και οι ανακλαστήρες να μην κάνουν τη δουλειά τους. Έτσι οι ποδηλατόδρομοι όχι μόνο παραβιάζονται συνεχώς από οχήματα, αλλά υποτιμούν ίσως και τη νοημοσύνη τόσο των ποδηλατών, όσο και των επισκεπτών της πόλης που βλέπουν το τραγικό θέαμα, ακόμα και μπροστά στο λιμάνι.

Εφόσον λοιπόν ο Δήμος δεν επέλεξε μία πιο σαφή οριοθέτηση, όπως διαχωριστές κυκλοφορίας ή πλαστικά κολωνάκια, γιατί δεν εφαρμόζει πολιτική μηδενικής ανοχής σε παρανόμως σταθμευμένα οχήματα επί των ποδηλατοδρόμων; Και μηδενική ανοχή σημαίνει άμεση επιβολή προστίμου χωρίς παρατήρηση ή προειδοποίηση. Προφανώς όμως γίνεται ξεκάθαρο ότι τελικά τον Δήμο δεν τον ενδιαφέρει τόσο η λειτουργία των ποδηλατόδρομων, όσο το στήσιμο μίας πρόχειρης βιτρίνας. Ένα έργο που τελικά εκθέτει την εύρυθμη λειτουργία της πόλης, αυξάνει τους κινδύνους των ποδηλατών αντί να τους μειώνει, υποτιμά τη νοημοσύνη των πολιτών και πολύ πιθανό να προκαλεί τον χλευασμό των επισκεπτών”.