Κοκκινοκεφαλάς (Lanius collurio)

O Κοκκινοκεφαλάς (Lanius collurio) είναι ένα κομψό, πολύχρωμο και υπομονετικό μικρόπουλο της ομάδας των στρουθιόμορφων πουλιών. Εμφανίζεται στην περιοχή μας τον Απρίλη, τότε που ανθίζουν τα κλαριά και η φύση στους παραμεσόγειους κάμπους και λοφοπλαγιές είναι σε πλήρη οργασμό.

Οι κοκκινοκεφαλαδες διαχειμάζουν νότια της Σαχάρας, στους θαμώνες και στη δενδρώδη σαβάνα της τροπικής Αφρικής. Μετά το μακρύ τους ταξίδι πάνω απ’ την έρημο και τη Μεσόγειο, εγκαθίστονται στα πατρογονικά εδάφη κάθε άνοιξη για να αναπαραχθούν και να αποχωρήσουν πάλι μαζί με τους μεγαλωμένους και ικανούς πια το Σεπτέμβρη νεοσσούς τους για την Αφρική.

Θα τους συναντήσουμε συνήθως σε ζεύγη. Κάθε ζεύγος ελέγχει μια επικράτεια αρκετών δεκάδων στρεμμάτων γη και δεν ανέχεται την παρουσία άλλου ζεύγους μέσα σ΄ αυτή.
Ο βιότοπος του κοκκινοκεφαλά είναι οι αραιοί παραμεσόγειοι θαμνώνες, εκεί που αραιά δέντρα- θάμνοι , όπως οι γκορτσιές εναλλάσσονται με ανοικτά λιβάδια, με αγριελιές και συχνά με ελαιώνες. Είναι είδος παραμεσόγειων χωρών, που φωλιάζει σε χαμηλά και μέσα υψόμετρα.

Τρέφεται με μεγάλα έντομα. Συχνά με μικρές σαύρες και νεοσσούς άλλων μικροπουλιών.
Ενεδρεύει για τη λεία του πάνω σε κάποιο κλαδί. Την εντοπίζει , ορμά, τη συλλαμβάνει και τη θανατώνει με το πολύ ισχυρό ράμφος του.

Στην άνω γνάθο το ράμφος του έχει μια αιχμηρή προεξοχή σα δόντι. Όταν κλείσει τα σαγόνια του με δύναμη, με τη βοήθεια του δοντιού του αυτού , μπορεί να σπάσει το σκληρό κέλυφος ενός κολεόπτερου σκαθαριού, ή τη σπονδυλική στήλη μιας μικρής σαύρας.
Έτσι ένα πουλάκι με μέγεθος μεταξύ σπουργιτιού και κότσυφα, γίνεται ένας ικανός κυνηγός, όπως τα αρπακτικά.

Όταν υπάρχει υπερεπάρκεια τροφής, έχει τη συνήθεια να αποθηκεύει την περίσσεια, καρφώνοντάς την πάνω σε κάποιο σκληρό αγκάθι, όπως π.χ. της γκορτσιάς. Αντίστοιχα πράττει και ο συγγενικός του Αετομάχος.

Κοκκινοκεφαλάδες θα συναντήσουμε στα χαμηλά της Κλόκοβας στην Καλαβρούζα και τη Ρίζα, στο Μολύκρειο, την αρχαία Μακύνεια, στη λεύκα, τη Βομβοκού, την Παλιόσκαλα, στο Ευπάλιο, στο Δροσάτο, τη Φιλοθέη, στο Γελέμι και το Γαύρο.