Ο Κλειδωνάς

Ο Κλειδωνάς ή Parus Lugubris ή Sombre Tit, με μέγεθος λίγο μικρότερο του σπουργιτιού, αεικίνητος, τσιμπολογά έντομα από τα κλαδιά και τα φύλλα, προνύμφες και αβγά εντόμων, προσφέροντας την σημαντική υπηρεσία του δένδρο-καθαριστή. Ανήκει στην ομάδα των δενδρόβιων στρουθιόμορφων του γένους Parus, τα οποία λαϊκά αποκαλούνται στεφανάκια ή στεφανούδια.

Το είδος αυτό έχει ευρωπαϊκή εξάπλωση μόνο στην Βαλκανική, ενώ η Ελλάδα πιθανά έχει το μεγαλύτερο ευρωπαϊκό πληθυσμό. Ιδανικό βιότοπό του αποτελούν τα αραιά δρυοδάση και οι θαμνώνες με γκορτσιές, πουρνάρια, φιλύκια, αγριελιές, που εναλλάσσονται με ζαγάδες και πετρότοπους. Η ημιορεινή Ναυπακτία έχει πλήθος τέτοιων βιότοπων.

Ο Κλειδωνάς ζει όλο το έτος στον ίδιο τόπο. Δεν μεταναστεύει. Συνήθως περνά απαρατήρητος από τους ανθρώπους αφού δεν είναι ιδιαίτερα εντυπωσιακός σε χρωματισμό, ούτε έχει κάποια ιδιόρρυθμη συνήθεια ή δυνατό κελάηδημα. Είναι ένα ακόμη όμορφο πλάσμα της φύσης που δεν γνωρίζαμε. Δεν τρώγεται, δεν κελαηδεί έντονα, δεν επιβιώνει σε κλουβί, επομένως δεν κινδυνεύει από ξοβέργες, δίκτυα κλπ. Ζει άγνωστος σαν να μην υπάρχει για μας. Τυχερός ίσως. Φυσικοί του θηρευτές είναι τα μεγαλύτερα αρπακτικά πουλιά, όπως το ξεφτέρι και ο δεντρογέρακας.

Τον Απρίλη ο Κλειδωνάς ακολουθώντας τις αναπαραγωγικές ορμές του ενστίκτου του, ζευγαρώνει, χτίζει σε μια τρύπα δέντρου, συνήθως βελανιδιάς, τη φωλιά του και γεννά περί τα έξι έως οκτώ αβγά. Οι γονείς κάνουν εκατοντάδες επισκέψεις ημερησίως κουβαλώντας (όπως το εικονιζόμενο) έντομα στην τρύπα της φωλιάς.

Τα στοιβαγμένα στην τρύπα μικρά σύντομα βγαίνουν έξω παραταγμένα σε κάποιο κλαδί, πριν ακόμη μάθουν να πετούν.
Κλειδωνά θα παρατηρήσουμε στην Άνω Καλαβρούζα, στο δρυοδάσος μεταξύ Τρίκορφου ( Χάλκειας ) – Χάνι Μπανιά, στο Ριγάνι, στα Ρουπάκια της Στύλιας, στο Ανθόφυτο, στον Παλαιόπυργο, στη Λιμνίστα, σε όλες τις πλαγιές του Δήμου Ευπαλίου από τη Μονή του Αϊ Γιάννη έως το Χάνι Φασουλά, στην Βαρνάκοβα και την Καριά και αλλού.